زندگی واحوالات شاه نعمت الله ولی
در عین ما نظر کن چشم پر آب دریاب
جام شراب بستان آب وحباب دریاب
هر ذره ای که بینی جام جهان نماییست
در طلعت چو ماهش تو آفتاب دریاب
او بی حجاب با تو، تودر حجاب از اویی
خوش خوش حجاب بردار آن بی حجاب دریاب
چون بلبلان سر مست بگذر سوی گلستان
چون عارفان کامل در گل گلاب دریاب
با ما درا به دریا ما را به عین ما جو
موج و حباب وقطره میبین وآب دریاب
در گوشه خرابات رندی اگر بیابی
با عاشقان نشسته مست و خراب دریاب
نور جمال سید بیدار اگر ندیدی
نقش خیال رویش باری به خواب دریاب
نعمت اللهیه از سادات حسینی بوده نسبش با نوزده واسطه به پیامبر عظیم الشان (ص)
می رسید.
731 ه ق می دانند .پدر وی در اوان كودكی شاه ولی از شهر حلب به ناحیه
از جانب مادر به كردهای شبانكاره منسوب بود .
پدرش میر عبدالله از علما ودانشمندان شهر حلب بهشمار میرفت . سید نعمت الله ولی در دوشنبه
چهاردهم ربیع الاول سال 731 هجری قمری در شهر
حلب متولد شد.
بسیاری از تذكره نویسان تولد او را در شهر كوهبنان كرمان در 22رجبیا
كچ مكران مهاجرت میكند وسید نعمت الله كودكی و جوانی خود را درایران میگذارند .
وی در دوران جوانی به فراگیری علوم متداول زمان پرداخت .
در مكتب استادانی همچون:
شیخ ركن الدین شیرازی و شیخ شمس الدین مكی و قاضی عضدالدین
ایجی علم كلام و بلاغت و فقه را اموخت .
پرداخت در سن 24سالگی در مكه معظمه از دست شیخ عبدالله یافعی خرقه پوشید
و از جمله مریدان او گردید .
شاه نعمت الله پس از آن دست به مسافرتهای گوناگونی میزند از طریق
مصربه شام وآذربایجان به ماوراءالنهر میرود و پس از مدتی اقامت در
سمرقند عاقبتدر كرمان رحل اقامت می افكند و در ماهان خانقاه و باغ و
حمام می سازد و پنج سال باقیمانده عمر خود را در ماهان می گذراند.
سر انجام در روز پنج شنبه بیست و دوم رجب سال 834 ه ق پس از عمری
مجاهده و ارشاد و تعلیم در سن 104 سالگی دار فانی را وداع گفت .
اورا در همان باغ خود در ماهان به خاك می سپارند.

بعدها به دستور سلطان احمد شاه دكنی پادشاه دكن بنایی با شكوه
وبقعه ایی بر آرامگاه او بنا میكنند
كه تا امروز یكی از بزرگترین مراكز تعلیم و تربیت و زیارتگاه عارفان و
صوفیان دریا دل است .
افكار و آثار شاه نعمت الله ولیقرن هشتم ونهم سیطره افكار وآراء محی الدین ابن عربی در تصوف و عرفان است .
تقریبا تمامی فرقه های مختلف تصوف نظیر نقش بندیه، نور بخشیه و مولویه
مروج آراء ابن عربی هستند .
شاه نعمت الله نیز از این قائده مستثنی نیست و از جمله شارحان مهم نظریه های ابن
عربی بشمار میرود .شاه ولی به محی الدین ابن عربی به دیده تكریم و احترام
مینگریست وكتاب فصوص الحكم او را از حفظ بودو حتی یكی از مفصلترین رساله های
خود را به شرح ابیات فصوص الحكم اختصاص داده است.
به طور كلی میتوان گفت آثار شاه نعمت الله ولی اعم از منظوم و منثور آیینه تمام نمای
آراء ابن عربی نظیر وحدت وجود و انسان كامل و مسئله قطب و ولایت و علم اسرار
حروف و نقطه است.
آثار شاه نعمت الله به دو دسته منظوم و منثور تقسیم میشوند :
آثار منظوممهمترین اثر منظوم شاه ولی دیوان اشعار اوست كه شامل قصاید
غزلیات قطعات مثنوی ها و رباعیات
است كه بالغ بر دوازده هزار بیت میباشد.بعضی از اشعار و ابیات
این دیوان منسوب به اوست .
همه انها از نوع اشعار عرفانی و حاوی اشارات و توضیحات درباره
عقاید و افكار متصوفه می باشد .
آثار منثور
تمامی عمر این عارف گرانقدر در تعلیم و ارشاد مریدان خود گذشت
.به همین جهت وی یكی از
فعالترین عارفان از نظر نوشتن رسالات تعلیمی است.تعداد رسالات
منثور او را تا پانصد ذر كرده اند
و البته تا كنون انتساب 114 رساله به او مسلم شده است . نثر این
رساله ها اغلب مشكل و پیچیده
است و اكثرا از ویژگیهای نثر قرن هشتم و نهم برخوردار است
عشق تو منادیی به عالم در داد